Wykorzystując wszystkie dostępne dane pozycyjne, czyli pomiary położenia obiektu na niebie, otrzymaliśmy nowe wyniki dla słynnej planetoidy (99942) Apophis. Na podstawie 4121 obserwacji z okresu od 15 marca 2004 r. do 27 maja 2013 r. pokazaliśmy, że Apophis minie Ziemię w 2029 roku w odległości 6.0532±0.0045 średnich promieni Ziemi od jej środka, oraz że prawdopodobieństwo jej zderzenia z naszą planetą w latach 2036 i 2037 spadło praktycznie do zera.
Obecne wyniki potwierdzają nasze wcześniejsze przewidywania z 2011 roku.
Dzisiaj lista Potencjalnie Niebezpiecznych Planetoid (ang. PHAs, czyli Potentially Hazardous Asteroids), uaktualniana codziennie przez NASA w witrynie http://neo.jpl.nasa.gov/risk, liczy ponad 400 obiektów. Dziesiątą pozycję na tej liście zajmuje planetoida (99942) Apophis, która począwszy od jej odkrycia w 2004 r. królowała przez wiele miesięcy na pierwszym miejscu jako niekwestionowana liderka – jej ryzyko zderzenia z naszą planetą było największe w rodzinie znanych wówczas niebezpiecznych i sporych obiektów. Obecnie liście przewodzą dwie inne planetoidy: (101955) 1999 RQ36 oraz 2007 VK184.
Apophis aktualnie jest nie tylko „zaledwie” dziesiąta na liście PHAs, ale także prawdopodobieństwo jej ewentualnego zderzenia z Ziemią w latach 2036 i 2037 można wykluczyć. Niebezpieczeństwo takiego wydarzenia zostało przesunięte do roku 2060, kiedy to ryzyko kolizji nadal należy brać pod uwagę, i co stawia Apophis właśnie na 10 miejscu listy NASA. Jednak zainteresowanie badaczy Apophis nie zmalało, ponieważ obiekt jest dynamicznie unikatowy. Otóż Apophis w kwietniu 2029 r. zbliży się do Ziemi na odległość zaledwie sześciu jej promieni. To spowoduje, że oddziaływanie grawitacyjne Ziemi podczas tak bliskiego przelotu będzie silne i może skierować Apophis na kurs kolizyjny z planetą. Kiedy może skierować? Tylko wówczas, gdy planetoida minie Ziemię w jednej z bardzo konkretnych odległości od naszej planety, czyli grawitacyjne oddziaływanie Ziemi musi bardzo konkretnie zmienić orbitę planetoidy. Takie miejsca w przestrzeni, prowadzące w przyszłości na kurs kolizyjny z Ziemią, nazywamy dziurkami od klucza (ang. keyhole). I tak, badając orbitę Apophis, jeszcze kilka lat po jej odkryciu (do 2011 roku) uzyskiwaliśmy między innymi znaczące prawdopodobieństwa przejścia Apophis przez pewne dwie dziurki od klucza, z których jedna prowadziła do zderzenia z Ziemią już w roku 2036, a druga – w 2037 roku. Obecnie, dzięki większej liczbie danych, a przede wszystkim danych obejmujących znacznie dłuższy okres, wiemy, że ryzyko przejścia przez którąkolwiek z obu wspomnianych dziurek od klucza praktycznie spadło do zera. Jak zmieni się orbita Apophis po tak niezwykle bliskim przelocie – widać na załączonym rysunku.
(Patrz także: http://phas.cbk.waw.pl/Neo/2004MN4.HTM)
Tekst: Małgorzata Królikowska-Sołtan i Grzegorz Sitarski
