11 czerwca br. w Centrum Edukacji Technologicznej „Stara Kotłownia” Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie odbyło się spotkanie inicjujące, podczas którego przedstawiciele Konsorcjum POLFAR, powołanego przez dziewięć ośrodków naukowych, w tym Centrum Badań Kosmicznych PAN, podpisali umowę z firmą AstroTec Holding B.V. na budowę aparatury badawczej.
W trakcie spotkania omówiono plany budowy trzech polskich stacji europejskiego interferometru radiowego LOFAR. Budowę wspomnianych stacji w Borówcu (k. Poznania) koordynuje Centrum Badań Kosmicznych PAN, w Bałdach (k. Olsztyna) – Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, a w Łazach (k. Bochni) – Uniwersytet Jagielloński. Stacje mają być gotowe do jesieni 2015 roku.
LOFAR, czyli LOw Frequency ARray, to potężna sieć interferometrii radiowej niskich częstotliwości – system zaprojektowany i skonstruowany przez holenderską agencję konsolidującą instytuty astronomiczne – ASTRON; to unikalne narzędzie radioastronomiczne na następne dziesięciolecia. Instrument ten umożliwi badania obiektów wczesnego Wszechświata (np. świecących radiowo obłoków wodorowych i protogalaktyk), a także studiowanie ewolucji galaktyk, ich gromad oraz radiogalaktyk i kwazarów. Będzie możliwe poznanie własności cząstek promieniowania kosmicznego, aktywności słonecznej, promieniowania radiowego planet, jak i właściwości plazmy okołoziemskiej. LOFAR posłuży również w badaniach obiektów astronomicznych wykazujących rozbłyski, jak np. okolice czarnych dziur czy gwiazd neutronowych w układach podwójnych.
