Instrument GLOWS (GLObal solar Wind Structure), zaprojektowany i zbudowany w Centrum Badań Kosmicznych PAN, niespodziewanie zarejestrował skutki jednego z najsilniejszych rozbłysków słonecznych w historii pomiarów.
18 stycznia 2026 roku na Słońcu wystąpił długotrwały rozbłysk klasy X1.95, któremu towarzyszył potężny koronalny wyrzut masy (CME). Następnego dnia w okolice Ziemi dotarły obłoki wysokoenergetycznych cząstek naładowanych. Zjawisko to wywołało silne zorze polarne widoczne również w Polsce oraz stanowiło poważne zagrożenie dla aparatury kosmicznej.
W reakcji na ekstremalne warunki większość instrumentów misji IMAP przeszła w tryb bezpieczny. W tym czasie GLOWS pozostał aktywny, rejestrując skutki tego zdarzenia jako jedyny instrument naukowy na pokładzie sondy.
Choć GLOWS został zaprojektowany do obserwacji poświaty ultrafioletowej w linii Lyman-alfa i badań globalnej struktury wiatru słonecznego, jego reakcja na ekstremalne strumienie cząstek wykazała, że możliwości instrumentu są znacznie szersze, niż pierwotnie zakładano. Otwiera to nowe kierunki analiz naukowych oraz pozwala lepiej scharakteryzować czułość instrumentu na ekstremalne zjawiska pogody kosmicznej.
Misja IMAP, w której uczestniczy CBK PAN, ma na celu kompleksowe badania heliosfery i jej granic. Sonda znajduje się obecnie w punkcie Lagrange’a L1, w odległości około 1,5 mln km od Ziemi. Oficjalna faza pomiarów naukowych rozpocznie się 1 lutego 2026 roku.
Realizacja eksperymentu GLOWS w ramach misji kosmicznej NASA Interstellar Mapping and Acceleration Probe (IMAP) jest finansowana ze środków budżetu państwa na podstawie umowy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
