Moduły zasilania PSU dla misji THESEUS
THESEUS (Transient High Energy Sources and Early Universe Surveyor) to misja zaproponowana przez duże konsorcjum europejskie w odpowiedzi na konkurs ESA dotyczący misji średniej klasy M7 programu naukowego Cosmic Vision. W 2023 roku projekt został wybrany przez ESA do rozpoczęcia fazy studium wykonalności. ESA planuje wystrzelić satelitę w 2037 roku.
THESEUS ma na celu poznanie historii wczesnego Wszechświata na podstawie obserwacji wybuchów promieniowania gamma (GRB), badanie najbardziej ekstremalnych eksplozji w Kosmosie, oraz detekcję, dokładną lokalizację i charakterystyki źródeł fal grawitacyjnych i neutrin, a także obserwacje wielu innych wysokoenergetycznych źródeł przejściowych. Będzie próbował znaleźć odpowiedzi na ciągle nurtujące naukowców pytania: „Jak powstał Wszechświat i z czego się składa?”
Wszystkie obserwacje i badania będą realizowane dzięki zastosowaniu unikatowej aparatury naukowej dającej nowatorskie możliwości:
- prowadzenia obserwacji w szerokim pasmie energetycznym (0.3keV – 20 MeV);
- zapewnienia wysokiej rozdzielczości kątowej obserwacji w pasmie X,
- natychmiastowej identyfikacji na pokładzie zjawisk przejściowych oraz wstępną ocenę przesunięcia ku czerwieni.
Na satelicie będą pracowały trzy instrumenty naukowe:
- Teleskop SXI (Soft X-ray Imager),
- Teleskop IRT (InfraRed Telescope),
- Spektrometr XGIS( X Gamma rays Imaging Spectrometer).
CBK PAN jest odpowiedzialne za opracowanie modułów zasilania PSU dla wszystkich instrumentów naukowych. Moduły PSU są projektowane jako podsystemy, będące częścią trzech oddzielnych i niezależnych większych bloków DHU (Data Handling Unit). Każdy blok DHU, oprócz właściwego PSU, będzie zawierał komputer pokładowy dla odpowiedniego instrumentu oraz będzie służył jako centralny punt interfejsów elektronicznych pomiędzy satelitą i instrumentem.
Koordynatorem DHU jest University of Tubingen (IAAT, Niemcy) i tam jest opracowywany blok komputerów pokładowych sterujących instrumentami. CBK PAN współpracuje z IAAT na poziomie systemowym i w części mechanicznej DHU (opracowanie, analizy mechaniczne i termiczne, wykonawstwo, testy). Z uwagi na różne wymagania poszczególnych instrumentów naukowych, każdy z modułów PSU będzie dostarczać inną moc do wybranego instrumentu i jego komputerów wewnątrz DHU.
Oprócz podsystemów zasilających dla każdego instrumentu, zintegrowanych z DHU, CBK PAN jest odpowiedzialne również za opracowanie 2 dodatkowych oddzielnych modułów zasilania XSU elektroniki dla instrumentu XGIS i jego 2 kamer promieniowania gamma.
Kierownik projektu: Małgorzata Michalska
Źródło finansowania: Europejska Agencja Kosmiczna/ PRODEX
Okres realizacji: 01.11.2024 – 30.062026