W ramach wspólnego seminarium Zakładu Geodezji Planetarnej CBK PAN i Zakładu Geodezji i Astronomii Geodezyjnej Wydziału GiK PW, referat pod tytułem: Dysk z Nebry – problem precyzji opisu sfery niebieskiej wygłosi: Pan dr hab. inż.
Piotr Banasik, profesor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie,

Seminarium odbędzie się 29 kwietnia 2022 (piątek), o godz. 13:15,
via webex.

Streszczenie: Tematyka referatu dotyczy astronomicznej interpretacji jednego z ciekawszych odkryć archeologicznych dokonanego w 1999 r. w Niemczech i znanego pod nazwą „dysku z Nebry”. Wykonany ponad 3000 lat temu dysk jest metalowym kołem, z zaznaczonymi na nim figurami geometrycznymi, sugerującymi kształtem obiekty ze sfery niebieskiej (m.in. Słońce, Księżyc, gwiazdy). W referacie podano charakterystykę dysku i zaprezentowano ważniejsze, astronomiczne interpretacje jego wykorzystania. Na szczególną uwagę zasługuje interpretacja dysku jako miejsca zapisu położenia Słońca i Księżyca w płaszczyźnie południkowej, podczas ich kulminacji. Aby ustalić dokładność „odczytanych na dysku” współrzędnych kątowych tych ciał, wykonano szczegółową digitalizację dysku. Przyjęcie dodatkowych układów współrzędnych płaskich ułatwiło obliczenie wartości kątowych między wybranymi kierunkami, wyznaczonymi przez punkty ww. figur geometrycznych. To z kolei umożliwiło konfrontację wartości kątowych obliczonych na dysku z wartościami kątowymi, opisującymi rzeczywiste położenie Słońca i Księżyca na sferze niebieskiej, jakie mogli obserwować twórcy dysku ponad 3000 lat temu. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na wysoką precyzję tych kątów i ich dokładny zapis na dysku.